Covid-19 pandemisinin ardından küresel sağlık otoriteleri, potansiyel salgın risklerine karşı teyakkuza geçmiş durumda. Son dönemde Hindistan ve Bangladeş gibi ülkelerde görülen yerel salgınlar, bilim dünyasının dikkatini yeniden Nipah Virüsü’ne (NiV) çevirdi. Peki, bu virüs ne kadar tehlikeli?
NIPAH VİRÜSÜ NEDİR?
İlk kez 1998-1999 yıllarında Malezya ve Singapur’daki salgınlar sırasında tanımlanan Nipah Virüsü, hayvanlardan insanlara bulaşan (zoonotik) bir virüstür. Doğal konakçısı, Pteropus cinsine ait meyve yarasalarıdır. Virüs insanlara doğrudan yarasalarla temas, yarasaların idrar veya salgılarıyla kirlenmiş meyvelerin (özellikle çiğ hurma suyu) tüketilmesi ya da enfekte olmuş domuz gibi ara konakçılar yoluyla bulaşabilir. Ayrıca enfekte olmuş insanlardan diğer insanlara (genellikle hasta bakımı sırasında yakın temasla) geçiş olduğu da kanıtlanmıştır.
COVID-19’DAN DAHA MI ÖLÜMCÜL?
Bu sorunun yanıtı, “öldürücülük oranı” ile “bulaşıcılık hızı” arasındaki farkta yatıyor.
- Öldürücülük: Evet, Nipah virüsü enfekte ettiği kişiyi öldürme potansiyeli açısından Covid-19’dan çok daha tehlikeli. Covid-19’da vaka ölüm oranı (varyanta göre değişmekle birlikte) %1-2 civarında seyrederken, DSÖ verilerine göre Nipah Virüsü’nde bu oran salgının türüne ve sağlık imkanlarına bağlı olarak %40 ile %75 arasında değişiyor.
- Bulaşıcılık: Ancak iyi haber şu ki, Nipah Virüsü şu an için Covid-19 kadar kolay yayılmıyor. Covid-19 hava yoluyla çok hızlı ve geniş kitlelere bulaşabilirken, Nipah’ın insandan insana bulaşması için genellikle vücut sıvılarıyla daha yakın ve doğrudan temas gerekiyor.
Hindistan’da enfeksiyonların doğrulanmasının ardından, Hong Kong, Malezya, Singapur, Tayland ve Vietnam, bu hafta havaalanlarında güvenlik kontrollerini sıkılaştırdı.
DSÖ, Reuters’e gönderdiği mailde, “DSÖ, bu iki vakadan kaynaklanan enfeksiyonun daha fazla yayılma riskinin düşük olduğunu düşünüyor” bilgisini verdi. Hindistan’ın bu tür salgınları kontrol altına alma kapasitesine sahip olduğuna dikkat çekildi.
Açıklamada, “İnsanlar arası bulaşmanın arttığına dair henüz bir kanıt yok” denilirken, Hindistan sağlık yetkilileriyle koordinasyon sağlandığı da belirtildi.
Ancak bu durum, Hindistan’ın bazı bölgelerinde ve komşu Bangladeş’te yarasa popülasyonunda dolaşan virüse daha fazla maruz kalma olasılığını ortadan kaldırmadı.
DSÖ NE DİYOR?
Dünya Sağlık Örgütü, Nipah Virüsü’nü “Pandemi potansiyeli olan öncelikli hastalıklar” listesinde tutmaya devam ediyor. DSÖ’nün virüsle ilgili temel uyarıları şunlar:
- Aşı ve İlaç Yok: Şu an için Nipah virüsüne karşı onaylanmış bir aşı veya spesifik bir tedavi bulunmuyor. Tedavi sadece semptomları hafifletmeye ve yoğun bakıma yönelik.
- Mutasyon Riski: Virüsün daha bulaşıcı hale gelebilecek şekilde mutasyona uğrama ihtimali, bilim insanlarını endişelendiren en büyük senaryo.
- İzleme Çağrısı: DSÖ, özellikle meyve yarasalarının yaşadığı coğrafyalarda (Güney ve Güneydoğu Asya) sürveyans (izleme) çalışmalarının artırılmasını ve şüpheli vakaların hızla karantinaya alınmasını öneriyor.
TÜRKİYE’DE GÖRÜLME RİSKİ VAR MI?
Uzmanlara göre Türkiye için şu an “doğrudan” bir salgın riski düşük seviyede. Bunun nedenleri ise şöyle:
- Coğrafi Faktörler: Virüsün doğal taşıyıcısı olan büyük meyve yarasaları (Pteropus türü), Türkiye’nin doğal faunasında yaygın olarak bulunan bir tür değil.
- Vaka Durumu: Sağlık Bakanlığı verilerine göre, şu ana kadar Türkiye sınırları içerisinde doğrulanmış bir Nipah vakası bildirilmedi.
- Risk Kaynağı: Türkiye için asıl risk, “ithal vaka” yani virüsün görüldüğü bölgelere (Hindistan, Bangladeş, Malezya vb.) seyahat eden kişilerin virüsü ülkeye taşıması. Ancak virüsün insandan insana bulaşması yakın temas gerektirdiğinden, olası bir vakanın tespit edilmesi durumunda izolasyon ile kontrol altına alınması Covid-19’a göre daha mümkün.
İKİ KİŞİNİN TEDAVİSİ SÜRÜYOR
Hindistan’ın Batı Bengal eyaletinde Aralık ayı sonlarında enfekte olan iki sağlık çalışanı hastanede tedavi görüyor.
Hindistan, özellikle dünyanın en yüksek riskli bölgelerinden biri olarak kabul edilen ve 2018’de ilk ortaya çıkışından bu yana düzinelerce ölümle bağlantılı olan güney eyaleti Kerala’da düzenli olarak ara sıra Nipah enfeksiyonu vakaları bildiriyor.
Dünya Sağlık Örgütü’ne göre, bu salgın Hindistan’da belgelenen yedinci, Batı Bengal’de ise üçüncü salgın. 2001 ve 2007 yıllarındaki salgınlar, Bangladeş sınırındaki bölgelerde meydana gelmişti ve Bangladeş neredeyse her yıl salgın bildiriyor.
PANİK DEĞİL, TEDBİR
Nipah Virüsü ciddiye alınması gereken, yüksek ölüm oranına sahip bir patojen. Ancak mevcut veriler, bunun şu an için Covid-19 benzeri küresel bir kapanmaya yol açacak hızda yayılmadığını gösteriyor. Uzmanlar, riskli bölgelere seyahat edecek vatandaşların hijyen kurallarına uyması, yıkanmamış meyvelerden ve hasta hayvanlardan uzak durması gerektiğini vurguluyor.
Yorumlar kapalı.